جان لوگی برد، مخترع اسکاتلندی، با اختراع سیستم تلویزیون مکانیکی و نخستین پخش تلویزیونی عمومی، تاثیر زیادی در تحول صنعت رسانه و ارتباطات داشت.
«جان لوگی برد» (John Logie Baird) از پیشگامان بزرگ دنیای تلویزیون و فناوریهای ارتباطی بود. او با اختراع سیستم تلویزیون مکانیکی نخستین گامها را در تاریخ تلویزیون برداشت. اختراعات او در زمینه انتقال تصویر و صدا در دهههای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ میلادی پایهگذار تحولات عظیم در صنعت رسانههای تصویری شد. برد با ساخت نخستین سیستم تلویزیون رنگی و ارائه نخستین پخش تلویزیونی عمومی در جهان، نقش برجستهای در انقلاب ارتباطات داشت. این نوآوریها نهفقط صنعت تلویزیون را متحول کرد، بلکه تأثیرات عمیقی بر تمام عرصههای تکنولوژی و رسانهها گذاشت. در این مقاله قصد داریم با زندگی مخترع تلویزیون بیشتر آشنا شویم.
جان لوگی برد مخترع و مهندس برق پرآوازه اسکاتلندی است. او ۱۳ آگوست ۱۸۸۸ در هلنبرگ (Helensburgh) در اسکاتلند دیده به جهان گشود. جان کوچکترین فرزند خانواده بود. پدر جان کشیش بود، موقعیتهای شغلی مختلف دولتی داشت و در جامعه مورداحترام بود؛ بنابراین جان زیر سایه این احترام، کودکی خوبی را گذراند. او که از کودکی کنجکاوی و هوش خوبی از خود نشان میداد، به مکانیک و تکنولوژی علاقهمند شد و پدرش نیز او را در این زمینه بسیار تشویق میکرد.
جان تحصیلات ابتدایی خود را در مدرسهای محلی در زادگاهش، هلنبرگ، شروع کرد و در ادامه در آکادمی لارچ فیلد (Larchfield) تحصیل خود را ادامه داد و از نظر علمی میان همسالان خود درخشید. او از همان ابتدا به سازوکار وسایل الکترونیک علاقهمند بود و سعی میکرد با بازکردن وسایل مختلف و مشاهده اجزای آن مکانیزم عملکرد آنها را دربیابد. روشی که مادر جان نیز آن را تحسین میکرد.
آغاز تلاش برای اختراع و مشکلات متعدد!
کمی بعد، جان با شاخههای علمی بیشتری آشنا شد و علاقه خود به مهندسی برق را دریافت. او با نگاه به برترین اختراعات زمان خود آرزو میکرد روزی نام او نیز در تاریخ علم و فناوری ماندگار شود. از میان اختراعاتی که بیشتر از همه او را به تحسین وامیداشت میتوان به ارتباطات تلفنی اشاره کرد.
متأسفانه جان از کودکی با مشکلات سلامت دست و پنجه نرم میکرد و مشکلات تنفسی از ۱۶ سالگی با او بودند. این مشکلات بهقدری جدی بودند که جانِ مستعد را یک سال از مدرسه و تحصیل آکادمیک دور کردند اما علاقه جان به الکترونیک و فیزیک فراتر از این معضلات بود. جان در روزهای بیماری که بالاجبار از همسالان و دوستانش دور میماند، مفاهیم بنیادی فیزیک را مطالعه میکرد و اجازه نمیداد چیزی مانع ذهن کنجکاو و کوشای او بشود.
نکته جالب درمورد تحصیلات جان این است که او عملکرد فوقالعادهای در مدرسه نداشت؛ هر چقدر در دروس عملی و آزمایشگاهی از خود استعداد نشان میداد، در دروس تئوری عملکرد بسیار بدی داشت. رویکرد کلی جان در یادگیری مسائل علمی بیشتر بر آزمون و خطا و خودآموزی بود؛ رویکردی که گاهی در قالبهای متداول آموزش نمیگنجید. بسیاری از مواقع جان برای یادگیری به سخنان معلم گوش نمیکرد بلکه باتکیهبر مفاهیم کتاب و انجام تکتک آزمایشها مفاهیم را درمییافت.
تحصیلات دانشگاهی مخترع تلویزیون
سالهای تحصیلات ابتدایی جان بهسرعت طی شد تا اینکه جان به دانشگاه «Glasgow» پا گذاشت. اگرچه متأسفانه به دلایل متعدد ازجمله آغاز جنگ جهانی اول موفق به اتمام تحصیلات دانشگاهی و اخذ مدرک خود نشد، از تلاش برای اختراع دست نکشید. جان که بهدلیل مشکلات سلامت خود امکان شرکت در جنگ را نیز نداشت، در کارخانجات الکترونیک کار میکرد و کسبوکار کوچک و مستقلی نیز به راه انداخت.
رویکرد نامعمول جان برای استفاده از مفاهیم علمی در سالهای بعد از تحصیل نیز ادامه یافت. جان عادت داشت شاخههای مختلف علم را با هم پیوند دهد و معتقد بود با ترکیب فیزیک، مکانیک، اپتیک و مهندسی برق میتوان تکنولوژی را به سرعت بالاتری پیشرفت داد. این رویکرد بینرشتهای اگرچه امروز در دانشگاهها و مؤسسات بسیاری پذیرفته شده است، در زمانهای که جان در آن میزیست، رویکردی نوین محسوب میشد که حتی گاهی در مجامع علمی نیز منتقدان بسیاری داشت.
جان نیز با الهام از این اختراع آرزو میکرد روزی بتواند تصویر و صدا را در فواصل دور منتقل کند. او با هرچه در دست داشت، شروع به ساخت وسیلهای کرد که این خواسته او را برآورده کند. بالاخره جان سال ۱۹۲۴ موفق شد تلویزیون اولیه خود را اختراع کند که در واقع با لامپ دوچرخه اوراقی، مقداری چسب، سیم و موم ساخته شده بود. او نام این وسیله را «تلوایزر» گذاشت. تصویر زیر جان را در کنار اولین نسخه تلوایزری که ساخته بود، نشان میدهد.
سال ۱۹۲۰ در انگلستان، جان مشغول این ایده بود که چگونه میتوان صدا و تصویر را همزمان مخابره کرد. او در این مسیر بهشدت تحتتأثیر «الکساندر گراهام بل» بود؛ مخترعی که با فوتوفون (photophone) به یاد آورده میشود. الکساندر گراهام بل پیشتر موفق شده بود با کمک نور متمرکز، صدا را در فواصل طولانی منتقل کند.با تلاش بیشتر جان سال ۱۹۲۵ موفق شد اولین بار تصویر قابلتشخیص صورت عروسک را با تلویزیون مخابره کند.
جان بعدها دراینباره گفت:
تصویر صورت آن عروسک با وضوحی که تصورش برای من قابلتصور نبود، روی صفحه تلوایزر آشکار شد. موفق شده بودم. نمیتوانستم آنچه را میدیدم باور کنم. بدنم از شدت هیجان میلرزید.
این لحظهای تاریخی در علم و تکنولوژی بشر بود. اندکی بعد جان اختراع خود را در معرض نمایش عموم گذاشت و کمی بعدتر اختراع خود را در محضر ۵۰ نفر از دانشمندان زمان خود در سال ۱۹۲۶ در مؤسسه سلطنتی بریتانیا در لندن معرفی کرد تا جهان با این اختراع تاریخی مواجه شود. آن زمان روزنامهنگاری انگلیسی نوشت:
تصویر مخابرهشده کمی محو و تار بود اما ادعای آقای برد را درباره آنچه تلوایزر مینامد، تأیید میکرد. امکان مخابره جزئیات حرکت مثل حالات صورت با این اختراع فراهم شده است.
جالب این است که بدانید اختراع جان ابتدا بهراحتی برای جامعه پذیرفته نشد، حتی در بعضی مطبوعات با تمسخر از این دستاورد یاد میشد؛ زیرا تفکر اولیه دراینمورد این بود که قابلیت و امکان تجاریسازی ندارد، نمیتوان آن را به تولید انبوه رساند و به زبان ساده نمیتوان از آن پولی درآورد. مقالهای در ژورنال «Scientific American» ادعا کرده بود این اختراع ممکن است استفادههای بسیار محدودی داشته باشد که مطمئناً سرگرمی جز آنها نبود.